Moet je als wandelaar links lopen? Nee. De Nederlandse verkeersregels schrijven niet algemeen voor dat een individuele voetganger links of rechts moet lopen. Wel is vastgelegd welk deel van de weg je gebruikt. Voor een echte voetgangerscolonne op de rijbaan gelden bijzondere regels. En bij Stichting Wandel met Op Stap hebben we een duidelijke groepsafspraak: wij lopen rechts.
1. Wat zegt de wet over de plaats op de weg?
Artikel 4 van het Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 (RVV 1990) bepaalt waar voetgangers horen te lopen. De volgorde is:
- Gebruik het trottoir of voetpad.
- Ontbreken die, gebruik dan het fietspad of fiets/bromfietspad.
- Ontbreken ook die, gebruik dan de berm of uiterste zijde van de rijbaan.
Dit zijn wettelijke regels, geen vrijblijvende voorkeuren. Verkeerstekens en aanwijzingen van bevoegde personen blijven uiteraard van belang.
2. Moet een individuele wandelaar links of rechts lopen?
Er bestaat geen algemene wettelijke plicht voor voetgangers om links te lopen. Vroeger was links lopen wel voorgeschreven; die regel is vervallen bij de invoering van de nieuwe verkeersregels in 1993. Veilig Verkeer Nederland legt uit dat de veiligste kant afhankelijk is van de situatie.
Links lopen kan prettig zijn omdat je tegemoetkomend verkeer ziet. Rechts kan in een bepaalde bocht, bij een bredere berm of bij betere verlichting juist veiliger zijn. Kijk daarom niet alleen naar een gewoonte, maar ook naar zicht, ruimte en verkeer. Wissel niet onnodig van kant en steek alleen over op een overzichtelijke plek.
3. Hoe zit het bij georganiseerde wandeltochten?
Bij georganiseerde tochten is het belangrijk dat deelnemers niet kriskras over de weg lopen. Veel organisatoren kiezen daarom voor een vaste looprichting en heldere instructies. Welke positie wettelijk is toegestaan, hangt echter nog steeds af van de weg en van de vraag of sprake is van gewone voetgangers of van een voetgangerscolonne.
Een groep wandelaars is niet automatisch een juridische colonne alleen omdat er veel mensen meelopen. Voor het begrip colonne geeft het RVV geen simpele grens van twaalf deelnemers. De bewering dat iedere groep van meer dan twaalf personen verplicht rechts moet lopen, is daarom niet als algemene wettelijke regel te onderbouwen.
4. Wat is een voetgangerscolonne?
Volgens artikel 9 RVV mogen voetgangers de rijbaan gebruiken wanneer zij een colonne, optocht of uitvaartstoet vormen. Artikel 2, derde lid, bepaalt dat voor zulke groepen voor zover zij de rijbaan volgen de regels voor wagens gelden. Daaruit volgt onder meer de regel om zoveel mogelijk rechts te houden (artikel 3).
Niet elke georganiseerde wandeltocht vormt automatisch zo'n colonne. De precieze beoordeling hangt af van de feitelijke situatie. Het is daarom niet juist om op basis van alleen het aantal deelnemers te zeggen dat een wandelgroep als colonne wordt aangemerkt.
5. De vaste regel bij Wandel met Op Stap
Bij Stichting Wandel met Op Stap lopen we tijdens groepswandelingen rechts van de weg. Dit is een vaste interne afspraak van onze stichting, zodat deelnemers weten wat er van hen wordt verwacht en de groep zich zo voorspelbaar mogelijk verplaatst.
We gebruiken de voorgeschreven voet- of fietspaden wanneer die aanwezig zijn. Waar we langs een weg lopen, blijven we zoveel mogelijk bij elkaar, houden we voldoende ruimte voor ander verkeer en volgen we de aanwijzingen van de wandelbegeleiding. Bij een gevaarlijke of bijzondere situatie bepaalt de begeleiding hoe we veilig verdergaan, binnen de geldende verkeersregels.
De interne afspraak vervangt nooit de wet. Veiligheid en de toepasselijke verkeersregels gaan altijd voor.
6. Praktische afspraken voor een veilige groep
- Loop op de plek die volgens de verkeersregels voor voetgangers bestemd is.
- Volg tijdens onze wandelingen de aanwijzingen van de wandelbegeleiding.
- Loop niet onnodig breed en houd de doorgang vrij voor fietsers en ander verkeer.
- Steek rustig en overzichtelijk over; ga er niet van uit dat verkeer voor de hele groep stopt.
- Blijf extra alert bij bochten, smalle bermen, slecht zicht en in het donker.
- Gebruik waar nodig goed zichtbare kleding of reflecterende materialen.
7. Waarom blijft er discussie over links of rechts?
Veel wandelaars hebben ooit geleerd dat links lopen verplicht is. Dat was vroeger zo, maar tegenwoordig is de situatie anders. Bovendien kunnen adviezen voor een individuele wandelaar verschillen van de afspraken die een organisator voor een groep maakt. De kern is dus: ken de wet, kijk naar de situatie en respecteer de groepsafspraken.
Bronnen en verdere informatie
- Overheid — RVV 1990, met name artikelen 2, 3, 4 en 9.
- Veilig Verkeer Nederland — Waar kun je het beste lopen als voetganger?
Inhoud gecontroleerd op 21 oktober 2026.
Disclaimer en aansprakelijkheid
Stichting Wandel met Op Stap heeft dit artikel met zorg samengesteld als algemene voorlichting. Toch kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, juist of steeds actueel is. De stichting aanvaardt, voor zover wettelijk toegestaan, geen aansprakelijkheid voor schade die voortvloeit uit eventuele onjuistheden, onvolledigheden of informatie die strijdig blijkt met geldende wet- en regelgeving. De geldende verkeersregels, verkeerstekens en aanwijzingen van bevoegde personen zijn altijd leidend. Deze tekst is geen juridisch advies.